29.11.2022

Төрөөбүт тылбытынан саҥа кинигэлэри ааҕыаҕыҥ, билсиэҕиҥ!

Алыһардаах Аана / хомуйан оҥордулар: М. П. Григорьев, А. А. Павлов. – Дьокуускай : Айар, 2022. – 240 с. – (Айылҕаттан айдарыылаахтар).

Уһулуччу дьоҕурдаах, айылҕаттан айдарыылаах аатырбыт эмчит Анна Дмитриевна Иванова — Алыһардаах Аана туһунан архыып матарыйаалларыгар, сирэй көрсүбүт, анаан кэпсэппит, эмтэнэн үтүөрбүт дьон ахтыыларыгар олоҕуран суруллубут аан бастаан тахсыбыт кинигэ буолар. Айылҕаттан айдарыылаах улуу эдьиийбит төрөөбүтэ 175 сылын көрсө кини түҥ былыргылыы эмтиир ньымаларын, сүппүт дьону булар дьоҕурун, инники олоҕу өтө көрөр, ийэ айылгытын туһунан кэрэхсэбиллээхтик кэпсэнэр.

Баймухаметов, Айгиз Гиззатович.

Хаалларыма, ийэкээ!.. : (сэһэн) / Айгиз Баймухаметов ; А.Г. Гуринов-Арчылан тылбааһа. – Дьокуускай : Айар, 2022. – 160 с.

Башкир суруйааччыта Айгиз Баймухаметов б8т8р Арассыыйа5а киэ4ник биллибит автобиографическай сэһэнигэр иитэр дьиэҕэ түбэспит тулаайах оҕолор ыар дьылҕалара ойууланар. Аан маҥнай 2013 сыллаахха тахсыбыт сэһэн билигин нуучча, татаар, чуваш, кыргыз, узбек, азербайджан тылларыгар тылбаастаммыт. Ону ааһан Башкортостаҥҥа уонна Казахстаҥҥа оскуола бырагырааматыгар киллэриллибит. Ааҕааччылыр суруйалларынан, бу айымньы кинилэр олохторугар – оҕо иитэ ылалларыгар төһүү күүс буолбут. Дьэ бу кырдьык күүстээх, үрдүк таһымнаах айымньы буоларын итинтэн ордук туох бигэргэтиэй?!

Гольдеров, Василий Федотович.

Аҕа таптала : кэпсээннэр / Василий Гольдеров-Ороһу Уола. – Дьокуускай : Айар, 2022. – 96 с.

Ааптар оҕо саастан истиҥ доҕордоһууну, бастакы килбик тапталы, үлэһит туруу дьон олоҕун ойуулуур кэпсээннэригэр быстах быһыы киһи дьылҕатын хайдах алдьатар содуллааҕын, тапталынан сирэйдэнэр сымыйа быһыы-майгы олоххо охсуутун, аҕа уонна ыччат көлүөнэ судургута суох сыһыаннарын туһунан кэпсээннэрэ киирдилэр. Суруйааччы киһи олоҕор көрсөр араас кыһалҕалары күүстээх санаанан, дьулуурунан кыайыахха сөбүн лоскуй кэпсээннэригэр итэҕэтиилээхтик суруйар.

Пономарев, Дмитрий Николаевич.

Биһик : сэһэн, кэпсээн / Дмитрий Пономарев-Дьолуолаах. – Дьокуускай : Айар, 2022. – 80с.

Бу кинигэҕэ ааптар сэрии ыар сылларыгар Чурапчытааҕы көһөрүүгэ чугас дьонун, балтын сүтэрэн төгүрүк тулаайах хаалбыт Сэмэнчик эрэйдээх оҕо сааһын, маҥнайгы таптал ааспат-арахпат амтанын, таҥнарыыны, кэлэйиини саастарын тухары ындыы гынан илдьэ сылдьыбыт сүтэрсибит сүрэхтэр дьылҕаларын туһунан олус итэҕэтиилээхтик суруйбутун киһи уйадыйбакка аахпат. Ааптар олоххо буолбут түбэлтэлэри сэһэргиирэ, киһи хараҕар дьиҥ чахчытык ойууланан, туспа тыыннанан тыҥаан кэлэллэр.

Айысхаана

Кэмсилгэн : [кэпсээннэр, пьеса] / Айысхаана. – Дькуускай : айар, 2022. – 144 с.

Ааптар «Оҕолор уонна аҕалар» диэн үйэлээх тиэмэҕэ хайа да түгэҥҥэ көнө, сөптөөх суолга, сырдыкка сирдиир ыллык баарын, оҕо оҕоҕо, улахан да киһиэхэ холобур буолар олохторунан, саха ыалын үтүө үгэстэрин сиэргэ, эйэҕэс, амарах майгыга иитэр кэпсээннэригэр итэҕэтиилээхтик сэһэргиир. Онтон «Былдьаммыт оҕо саас» пьесаҕа сэрии кэмигэр ньуулдьаҕай саастаах оҕолор кыайыы туһугар хорсун үлэлэрэ патриотическай өйү-санааны уһугуннаран, ааҕааччыны уйадыта долгутуо.

Сэгэлдьийэ Чээлэй.

Күнүү : кэпсээннэр / Сэгэлдьийэ Чээлэй. – Дьокуускай : Айар, 2022. – 64 с.

Ирина Харайданова-Сэгэлдьийэ Чээлэй бу кинигэтигэр оҕо саас умнуллубат өйдөбүллэрин, бастакы булт үөрүүтүн, ийэ оҕоҕо тапталын, эр киһи уонна дьахтар сыһыаннарын, сиэр-майгы, олох туһунан кэпсээннэрэ киирдилэр. Кэпсээннэр киһини олоххо буолар араас быһыы-майгы киһи дьылҕатыгар оруолун, сирдээҕи анал, төлкө туһунан толкуйдаталларынан кэрэхсэбиллээхтэр. «Элгээҥҥэ» диэн олоххо буолбут түбэлтэ туһунан суруйуу ааҕааччыны долгутар.