23.05.2022

Сайыҥҥы сынньалаҥы туһалаахтык

Партизан нэһилиэгин олохтоох модельнай библиотеката (сэбиэдиссэй Бережнева Сардаана Петровна) үһүс сылын  «Эрэл» улэ уонна сынньалаҥ лааҕырын тэрийэн үлэлэтэр.  Лааҕырга кыаммат араҥа, соҕотох ийэ  уонна элбэх оҕолоох дьиэ – кэргэн оҕолоро, уопсайа 15  оҕо сылын аайы сылдьар.

Лааҕыр үлэтин сыала — соруга:  оҕолору актыыбынай үлэҕэ көҕүлээһин, оҕо толкуйдуур, айар дьоҕурун сайыннарыы, доруобуйаны бөҕөргөтүү, каникул кэмин туһалаахтык атаарыы, оҕолору  бэйэ – бэйэлэригэр болҕомтолоох, доҕордуу сыһыаҥҥа иитии, төрөппүттэри кытта сибээстээх үлэни ситиһии.

Лааҕырга оҕолор сөбүлээн сылдьаллар,  ол курдук 15 оҕоттон икки эрэ саҥа оҕо сырыттылар, онтон атыттар номнуо үһүс сылын сылдьаллар. Бастакы сылбытыгар библиотекабыт ис – тас ремонугар улэлээбиппит. Ол курдук библиотека сабараанньатыгар үөһэ өттүгэр буор кутуута, ис өттүн ханапаахы уонна ген.уборка оҥорбуппут. Иккис сылбытыгар үксүн кинигэ сааһылааһыҥҥа, нэһилиэк тупсаҕай көстүүтүгэр үлэлэспиппит. Быйыл  библиотека тиэргэнигэр Экология  сылыгар анаан А.С. Пушкин « Саалтаан Саар» уонна  «У лукоморья дуб зеленый» диэн айымньыларыгар олоҕуран кыра көлүччэ уонна дуб мас оҥордубут. Манна оҕолор куйаас күннэри аахсыбакка матырыйааллары барытын бэйэлэрэ булан-талан, уу таһан үлэлээтилэр.  Хас да хонуктаах сыралаах үлэ түмүктэнэн, оҕолор бэйэлэрэ да үөрдүлэр, астыннылар. Бу бырайыакпытын сыл ахсын сайыннаран, эбии оҥоһуктары киллэрэн, төрөппүттэр, оҕолор көмөлөрүнэн,  библиотека иннигэр ландшафтнай парк курдук “Остуоруйа дойдутугар” диэн ааттаах дизайнерскай оҥоһуктары оҥорор баҕа санаалаахпыт.  Ону тэҥэ «Мин – тапталлаах үрэҕим» — диэн ааттаах айылҕа материалыттан панно оҥордубут. Библиотека иһигэр оҕолор бэйэлэрин баҕаларынан «Тыыннаах муннук» оҥоһулунна.

Быйыл  айылҕа эмтээх отторун хомуйууга улэлэстибит. Билэр үүнээйилэрин: тимэх оту, боҕуруоскайы, кииһилэни  хомуйдулар. Оҕолор эмтээх оттору үөрэттилэр, сибэкки, балык арааһын ырыттылар.   Төрөөбүт нэһилиэктэрэ  тупсаҕай көстүүлээх буоларын туһугар  субуотунньуктары тэрийэн оҕолор бөх-сыыс хомуйдулар.

Библиотека тех.үлэьитэ Халдеева Акулина Иннокентьевна оҕолору иискэ үөрэттэ. Бастакы күн иннэлээх сабы хайдах туттарга, ТБ быраабылатын билиһиннэрэн саҕалаабыта, иккис күнтэн оҕолор таҥас сыыһын кырыйан, сөптөөх өҥнөрүн булунан, үлэлэрин ситиһиилээхтик түмүктээтилэр. Быйыл библиотекабытыгар оҕо отделыгар сахалыы «Ааҕар балаҕан» оҥотторбуппут, онно кыра олбохтору тиктилэр.

Үлэнэн эрэ муҥурдаммакка оҕолор сынньалаҥнарын баҕаларын хоту тэрийдибит. Араас интэриэһинэй куонкурустары, күрэхтэһиилэри, викториналары, экскурсиялары тэрийдибит. Бу лааҕырга сылдьыбыт кэмнэригэр  оҕолор диктант, өйтөн аахпыттан суруйуу, мүнүүтэҕэ ааҕыы, ким төһө кинигэни ааҕарыгар курэхтэр ыытыллыннылар. Намҥа Оҕо библиотекатыгар  экскурсияҕа сылдьан оҕолор элбэх саҥаны иһиттилэр, биллилэр. Библиотекарь Петрова А.П. ыыппыт ,,Айылҕа дойдута” викторинаҕа кыттан Новгородова Диана, Бережнев Артур, Протопопов Ефрем кыайыылаахтарынан ааттаммыттара.

Дьокуускайга П.А. Ойуунускай аатынан литературнай музейга экскурсия тэриллибитэ. Манна оҕолор П.А. Ойуунускай төрөөбут талыы талба Тааттатын, кини олорон ааспыт олоҕун, үлэтин, туһунан болҕойон иһиттилэр уонна ыйытыктарга эппиэттээтилэр. Сахалыы бастакы сурук – бичик кинигэтин авторын  С.А. Новгородов үлэтин уонна бастакы сахалыы кинигэлэр туһунан сиһилии  кэпсээн, оҕолор интэриэстэрэ өссө улаатта. Музей үлэһиттэрэ оҕолорго алгыстарын тиэрдэн, өссө күһүҥҥү каникулга кэлээрин диэн ынырдылар. Бу күн өссө биир кэрэхсэбиллээх экскурсия  Дьокуускайдааҕы ландшафтнай полигоҥҥа буолла. Манна айылҕа матырыйаалыттан араас эгэлгэ оҥоһуктар, сибэккинэн киэргэтии оҕолору интэриэһиргэттэ. Саҥаны, сонуну көрөн-истэн, үгүс идеяны бэйэбитигэр ылынныбыт.

Биһиги атын лааҕыр оҕолорун кытта ыкса сибээстээхтик улэлиибит. Ол курдук быйыл биһиэхэ Нам улууһун кииниттэн “ Школа лидеров ЗОЖ” лааҕыр эдэр көлүөнэ оҕолоро Винокурова А.В. салайааччылаах кэлэн ыалдьыттаан бардылар.  “Профилактика употребления ПАВ” диэн темалаах төгүрүк остуол сэргэхтик ыытылынна уонна оҕолорго  көрдөөх күрэхтэһии буолла.

Бэс ыйын 22 күнүн-Кэриэстэбил күнүн сыл ахсын бэлиэтиибит.  Быйыл Партизан нэһилиэгин ытык кырдьаҕастарын, сэрии оҕолорун кытта «Сквер Победы»  көрсөн, паамытынньыкка сибэкки дьөрбөтүн уурдубут, ытык дьоммут ахтыыларын иһиттибит.

 

“Эрэл” лааҕыр бэс ыйын 5 күнүттэн от ыйын 17 күнүгэр дылы үлэлээтэ. Балтараа ый устата оҕолор куйаас күҥҥэ сөтүөлээн, оонньоон, хаптаҕас үргээн төрөппүттэрин үөрдэн, сайыҥҥы сынньалаҥнарын туһалаахтык атаардылар.  Лааҕыр үлэтигэр күүс-көмө, өйөбүл буолбут төрөппүттэргэ махталбытын тиэрдэбит.  Эһиилги сылга лааҕырбытыгар өссө кэлиэхпит диэн оҕолор эрэл санаалаах тарҕастылар.

Сардаана Бережнева, Партизан модельнай библиотекатын сэбиэдиссэйэ